Trả lời ngắn gọn: Không biết ai là người đầu tiên “phát hiện” cà phê. Câu chuyện người chăn dê Kaldi ở Ethiopia là truyền thuyết nổi tiếng nhưng không phải hồ sơ lịch sử chắc chắn. Bằng chứng đáng tin hơn cho thấy văn hóa uống cà phê phát triển ở Yemen vào khoảng thế kỷ XV rồi lan rộng.
Cây cà phê có nguồn gốc sinh học ở Đông Phi
Coffea arabica có nguồn gốc ở vùng cao nguyên Ethiopia và khu vực lân cận. Con người có thể đã biết quả hoặc hạt cà phê trước khi có tài liệu thành văn, nên việc tìm một “nhà phát minh” duy nhất không phù hợp với lịch sử của loại đồ uống này.
Kaldi là truyền thuyết, không phải người được xác nhận
Truyện kể Kaldi thấy đàn dê trở nên tỉnh táo sau khi ăn quả đỏ của cây cà phê. Phiên bản này xuất hiện trong các nguồn viết muộn và có nhiều biến thể, vì vậy nên kể như truyền thuyết nguồn gốc chứ không ghi “Kaldi phát hiện cà phê năm…”.
Yemen có vai trò lớn trong lịch sử đồ uống cà phê
Các ghi chép lịch sử rõ hơn gắn việc rang, pha và sử dụng cà phê như đồ uống với Yemen và thế giới Hồi giáo từ khoảng thế kỷ XV. Từ các cảng Biển Đỏ, cà phê lan sang Trung Đông, châu Âu rồi trở thành hàng hóa toàn cầu.
“Phát hiện cây” và “phát triển đồ uống” là hai câu hỏi khác nhau
Một loài cây có thể được cộng đồng địa phương biết từ rất lâu trước khi một cách chế biến trở nên phổ biến. Vì thế câu trả lời chính xác nhất là: không có một người được xác nhận là người đầu tiên phát hiện cà phê.