Trả lời ngắn gọn: “Người Israel” và “người Do Thái” không phải hai khái niệm đồng nghĩa. Israel là một quốc gia; người Israel là công dân hoặc người mang quốc tịch Israel. Người Do Thái là một cộng đồng dân tộc – tôn giáo có lịch sử và bản sắc riêng. Nhiều người Israel là người Do Thái, nhưng cũng có công dân Israel không phải Do Thái; đồng thời phần lớn cộng đồng Do Thái trên thế giới không chỉ sống ở Israel.
Nhà nước Israel hiện đại được thành lập năm 1948
Ngày 14/5/1948, lãnh đạo cộng đồng Do Thái tại vùng Palestine dưới chế độ Ủy trị Anh tuyên bố thành lập Nhà nước Israel. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa các phong trào dân tộc Do Thái và Ả Rập, kế hoạch phân chia của Liên Hợp Quốc và sự chấm dứt Ủy trị Anh.
Công dân Israel có nhiều cộng đồng khác nhau
Ngoài đa số người Do Thái, xã hội Israel còn có công dân Ả Rập/Palestine, Druze và những cộng đồng khác với tôn giáo, ngôn ngữ và bản sắc đa dạng. Vì vậy “Israeli” là khái niệm về quốc tịch hoặc tư cách công dân, không phải một nhãn tôn giáo duy nhất.
Người Do Thái cũng sống ở nhiều quốc gia
Các cộng đồng Do Thái đã tồn tại trong cộng đồng hải ngoại suốt nhiều thế kỷ. Một người Do Thái có thể là công dân Hoa Kỳ, Pháp, Anh, Argentina hoặc quốc gia khác mà không phải công dân Israel.
Cần phân biệt quốc tịch, dân tộc và tôn giáo
Những khái niệm này có thể chồng lấn nhưng không giống nhau. Khi viết về lịch sử Israel–Palestine hoặc Do Thái giáo, cần dùng đúng thuật ngữ và tránh các câu cũ như “Israel nằm trên bán đảo Ả Rập” hay mô tả toàn bộ cư dân bằng một nhóm duy nhất.