Trả lời ngắn gọn: Đảng Quốc xã sử dụng chữ thập ngoặc (swastika) vì Hitler và phong trào Quốc xã đã chiếm dụng một biểu tượng cổ rồi gắn nó với chủ nghĩa dân tộc cực đoan, tư tưởng “chủng tộc Aryan” và bản sắc của đảng. Không nên đồng nhất biểu tượng Quốc xã với chữ Vạn trong Phật giáo, Ấn Độ giáo hay các nền văn hóa cổ.
Swastika có lịch sử lâu đời trước Quốc xã
Biểu tượng dạng chữ thập có các nhánh gấp khúc đã xuất hiện trong nhiều nền văn hóa từ hàng nghìn năm trước. Ở Nam Á và một số truyền thống tôn giáo, nó có thể mang ý nghĩa may mắn, thịnh vượng hoặc cát tường. Những ý nghĩa đó có lịch sử riêng và không bắt nguồn từ chủ nghĩa Quốc xã.
Vì sao phong trào Quốc xã chọn biểu tượng này?
Cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, một số phong trào dân tộc chủ nghĩa và chủng tộc chủ nghĩa ở châu Âu đã diễn giải sai lệch các ý tưởng về “Aryan” rồi dùng swastika như dấu hiệu của bản sắc dân tộc. Năm 1920, Hitler thiết kế lá cờ Quốc xã với swastika đen trong vòng tròn trắng trên nền đỏ. Sau đó biểu tượng trở thành một trong những dấu hiệu nhận diện mạnh nhất của Đảng Quốc xã.
Biểu tượng gắn với chế độ đàn áp và diệt chủng
Khi Quốc xã nắm quyền tại Đức, swastika xuất hiện trên cờ, huy hiệu, quân phục và tuyên truyền nhà nước. Vì chế độ Quốc xã tiến hành chiến tranh xâm lược, đàn áp và Holocaust, tại nhiều nước ngày nay swastika theo kiểu Quốc xã được nhận biết trước hết như biểu tượng của chủ nghĩa phát xít và thù hận.
Cần phân biệt ngữ cảnh văn hóa
Một hình swastika trong đền thờ, bản đồ Phật giáo hay di vật cổ không tự động mang nghĩa Quốc xã. Khi giải thích biểu tượng, cần xét hướng, thiết kế, địa điểm, thời kỳ và ngữ cảnh sử dụng thay vì gọi tất cả bằng cùng một ý nghĩa.
