Trả lời ngắn gọn: Phần lớn các nhà sử học nghiên cứu thời cổ đại chấp nhận rằng Giêsu thành Nazareth là một nhân vật lịch sử sống ở thế kỷ I. Điều lịch sử có thể nghiên cứu là sự tồn tại, hoạt động giảng dạy và việc ông bị đóng đinh; các khẳng định về thần tính, phép lạ và sự phục sinh thuộc phạm vi đức tin Kitô giáo và không thể được chứng minh bằng cùng phương pháp lịch sử.
Nguồn nào nói về Giêsu?
Các nguồn Kitô giáo sớm nhất gồm thư của Phaolô và các sách Phúc Âm. Chúng được viết với mục đích tôn giáo nhưng vẫn là tài liệu cổ cần được phân tích về niên đại, tác giả, truyền thống truyền miệng và bối cảnh. Ngoài ra một số tác giả Do Thái và La Mã viết sau thời Giêsu cũng đề cập đến Giêsu hoặc những người theo ông.
Không có hồ sơ hành chính đương thời không có nghĩa nhân vật không tồn tại
Đối với một người Do Thái bình dân ở tỉnh Judea thế kỷ I, việc không còn giấy khai sinh, hồ sơ xét xử hay văn bản do chính ông viết là điều không bất thường. Rất ít người bình thường thời cổ đại để lại tài liệu trực tiếp còn tồn tại đến ngày nay.
Lịch sử và đức tin trả lời những câu hỏi khác nhau
Nhà sử học có thể so sánh nguồn, xác định điều có khả năng xảy ra và đặt Giêsu vào bối cảnh Do Thái giáo thời Đền Thờ thứ hai và Đế quốc La Mã. Việc Giêsu là Con Thiên Chúa hay đã phục sinh lại là tuyên xưng đức tin của Kitô hữu.
Giêsu có phải “người sáng lập Kitô giáo” không?
Có thể nói Kitô giáo hình thành từ phong trào của những người đi theo Giêsu và phát triển mạnh sau cái chết của ông. Do đó cách gọi “người sáng lập” có thể dùng theo nghĩa phổ thông, nhưng sự hình thành Kitô giáo là một quá trình lịch sử với vai trò của các môn đệ, Phaolô và các cộng đoàn Kitô hữu đầu tiên.