Trả lời ngắn gọn: Vật cao và đứng cô lập thường dễ trở thành điểm kết nối của tia sét hơn vì nó làm khoảng cách qua không khí giữa điện tích trong mây và mặt đất ngắn hơn, đồng thời điện trường tập trung mạnh ở phần nhô cao. Tuy vậy sét không phải lúc nào cũng đánh vào vật cao nhất và có thể đánh xuống bất kỳ vị trí nào trong vùng giông.
Sét hình thành khi điện trường đủ mạnh
Trong mây giông, va chạm giữa hạt băng và giọt nước giúp phân tách điện tích. Khi điện trường giữa các vùng điện tích hoặc giữa mây và mặt đất đủ lớn, không khí bị ion hóa và hình thành các kênh dẫn điện. Một kênh từ mây tiến xuống có thể gặp dòng dẫn đi lên từ mặt đất và tạo nên cú phóng điện sáng mạnh mà ta gọi là sét.
Vì sao vật cao, nhọn và cô lập thường có nguy cơ lớn?
Một cây cao, cột điện hoặc tháp nhô lên làm điện trường ở phần đỉnh tăng và rút ngắn phần đường qua không khí mà kênh sét phải vượt. Khi xung quanh không có vật cao tương tự, nó dễ trở thành một trong các điểm phát dòng dẫn đi lên.
Không được núp dưới cây đơn độc khi có giông
Nếu sét đánh vào cây, dòng điện có thể truyền qua thân, phóng sang người đứng gần hoặc lan qua mặt đất. Khi nghe thấy sấm, nơi an toàn hơn là bên trong một tòa nhà kiên cố hoặc ô tô mui cứng đóng cửa. Không gian ngoài trời không có vị trí nào được coi là hoàn toàn an toàn khi giông ở gần.
Cột thu lôi không “hút hết sét” trong khu vực
Hệ thống chống sét tạo đường dẫn được thiết kế để dòng sét đi xuống đất an toàn hơn nếu công trình bị đánh. Nó không ngăn sét hình thành và không bảo vệ tùy ý mọi vật ở khoảng cách xa. Thiết kế chống sét phải xét toàn bộ công trình, nối đất và các đường dẫn điện liên quan.