Trả lời ngắn gọn: Cây thuốc phiện chứa các alkaloid như morphine và codeine có tác dụng lên hệ thần kinh. Một số chất hoặc dẫn xuất của chúng được dùng trong y học với liều được kiểm soát, nhưng chúng cũng có nguy cơ gây buồn ngủ, ức chế hô hấp, lệ thuộc và quá liều.
Từ chất độc đến dược chất
Một chất có tác dụng sinh học mạnh có thể vừa có lợi vừa có hại tùy liều lượng, đường dùng và người sử dụng. Trong y học, dược chất phải có hàm lượng xác định, chỉ định rõ và được sản xuất theo tiêu chuẩn; điều này rất khác với việc tự sử dụng nhựa thuốc phiện hoặc chế phẩm không kiểm soát.
Morphine là thuốc giảm đau opioid mạnh được dùng trong một số tình huống đau nặng. Codeine và nhiều opioid khác cũng có ứng dụng y khoa nhất định, nhưng chỉ định đã được giới hạn ở nhiều nhóm người vì nguy cơ tác dụng phụ.
Vì sao opioid có thể nguy hiểm?
Opioid tác động lên các thụ thể trong não và cơ thể. Ngoài giảm đau, chúng có thể gây buồn ngủ, táo bón và đặc biệt là làm chậm hô hấp. Dùng liều cao, phối hợp với rượu hay thuốc an thần hoặc dùng không đúng chỉ định có thể làm tăng nguy cơ quá liều.
Sử dụng kéo dài cũng có thể dẫn đến dung nạp, lệ thuộc thể chất và rối loạn sử dụng opioid.
Không tự dùng thuốc phiện để chữa bệnh
Việc một hoạt chất từ cây thuốc phiện có giá trị dược lý không có nghĩa dùng trực tiếp thuốc phiện là an toàn. Thuốc opioid kê đơn cần được dùng đúng chỉ định và theo dõi. Khi có đau kéo dài hoặc đau nặng, nên tìm nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với nhân viên y tế.