Trả lời ngắn gọn: Hiện tượng chuồn chuồn chạm phần cuối bụng xuống mặt nước thường liên quan đến sinh sản ở nhiều loài: con cái đang đẻ trứng vào nước, lên thực vật thủy sinh hoặc ngay sát mặt nước. Cách đẻ khác nhau tùy loài.
Chuồn chuồn đẻ trứng ở đâu?
Ấu trùng chuồn chuồn sống trong nước nên con trưởng thành phải đưa trứng đến môi trường thích hợp. Một số loài thả trứng trực tiếp xuống nước, một số chèn trứng vào mô thực vật, bùn hoặc vật liệu ẩm.
Khi bay thấp và liên tục chạm bụng xuống mặt nước, ta có thể thấy hành vi giống như “đạp nước”. Đây không phải lúc nào cũng là uống nước hay làm mát.
Vì sao phải quan sát cả con đực và con cái?
Ở một số loài, con đực bay kèm hoặc giữ con cái trong khi đẻ trứng để giảm khả năng giao phối với con đực khác. Ở loài khác, con cái đẻ một mình.
Do chuồn chuồn có rất nhiều loài với chiến lược sinh sản khác nhau, không nên biến một kiểu quan sát thành quy luật cho tất cả chuồn chuồn.
“Đạp nước” có phải dấu hiệu chắc chắn chuồn chuồn cái?
Không hoàn toàn. Quan sát từ xa đôi khi khó xác định giới tính, và một số hành vi tiếp xúc mặt nước có thể liên quan tuần tra lãnh thổ hoặc tìm vị trí sinh sản.
Muốn hiểu chính xác cần xem loài, cách con vật chạm nước, có đang ghép đôi hay không và nó có lặp lại động tác ở nơi có thực vật thủy sinh hay không.
Vì sao trứng cần ở gần nước?
Sau khi nở, thiếu trùng của chuồn chuồn sống dưới nước và săn các sinh vật nhỏ. Chúng trải qua nhiều lần lột xác trong môi trường này trước khi bò lên khỏi nước, lột xác lần cuối và trở thành con trưởng thành có cánh. Vì vậy nơi đẻ trứng quyết định trực tiếp khả năng sống của thế hệ sau.