Trả lời ngắn gọn: Phần lớn chim vẫn có thể bay trong mưa nhẹ vì bộ lông xếp khít giúp cản nước, lớp lông tơ giữ nhiệt và hành vi rỉa lông giúp duy trì cấu trúc lông. Tuy vậy, mưa lớn làm tăng lực cản, giảm khả năng quan sát và khiến nhiều loài chọn trú ẩn thay vì tiếp tục bay.
Bộ lông giúp chim chống nước ra sao?
Một chiếc lông vũ gồm nhiều nhánh nhỏ móc vào nhau tạo thành bề mặt khá kín. Các lông phủ còn xếp chồng như những viên ngói, nhờ đó nước khó thấm nhanh tới lớp lông tơ và da. Ở nhiều loài, việc rỉa lông giúp sắp xếp lại các nhánh lông và phân bố chất tiết từ tuyến phao câu lên bề mặt lông.
Khả năng chống nước không giống nhau ở mọi loài. Chim nước thường có bộ lông thích nghi tốt với môi trường ẩm, trong khi một số loài có lông dễ thấm nước hơn và phải phơi cánh hoặc rỉa lông sau khi bị ướt.
Khi đang bay gặp mưa, chim làm gì?
Trong mưa nhẹ, chim có thể tiếp tục bay nhưng thường giảm độ cao, thay đổi hướng hoặc tìm chỗ đậu. Giọt mưa làm không khí nhiễu động hơn, cánh phải làm việc nhiều hơn và tầm nhìn giảm, vì vậy hành trình có thể chậm lại. Những loài nhỏ chịu ảnh hưởng rõ hơn vì khối lượng giọt nước tương đối lớn so với cơ thể.
Màng nháy ở mắt có thể góp phần bảo vệ bề mặt mắt ở nhiều loài chim, nhưng đây không phải cơ chế chính giúp toàn thân chịu mưa. Khả năng bay trong mưa chủ yếu liên quan tới lông, điều hòa thân nhiệt, kỹ năng bay và điều kiện thời tiết.
Khi nào mưa trở thành nguy hiểm?
Mưa to kéo dài có thể làm lông mất khả năng giữ lớp không khí cách nhiệt, khiến cơ thể tiêu tốn nhiều năng lượng để giữ ấm. Gió mạnh, dông và mưa đá còn làm việc điều khiển hướng bay khó khăn hơn. Vì vậy nhiều loài chủ động né vùng mưa mạnh hoặc đậu ở cành rậm, hốc cây và nơi khuất gió.
Không nên hiểu rằng chim 'không sợ nước'. Chúng có nhiều thích nghi để giảm tác động của mưa, nhưng khả năng chịu đựng vẫn có giới hạn và khác nhau đáng kể giữa các nhóm chim.