Trả lời ngắn gọn: Bướm ngày và bướm đêm đều thuộc bộ Cánh vảy, nên không có một dấu hiệu đơn lẻ đúng cho mọi loài. Thường có thể phân biệt bằng râu, thời gian hoạt động, tư thế nghỉ và hình dạng cơ thể, nhưng luôn có ngoại lệ.
Những dấu hiệu thường gặp
Nhiều bướm ngày có râu mảnh với đầu phình như chiếc chùy, thân tương đối thon và thường hoạt động ban ngày. Nhiều bướm đêm có râu dạng sợi hoặc lông chim, thân chắc và hoạt động về đêm.
Khi nghỉ, bướm ngày thường khép cánh dựng lên, còn nhiều bướm đêm trải hoặc úp cánh theo thân. Tuy nhiên một số nhóm không tuân theo các kiểu này.
Vì sao không nên chỉ nhìn màu sắc?
Có bướm đêm rất sặc sỡ và cũng có bướm ngày màu nâu, xám. Màu cánh liên quan ngụy trang, cảnh báo, hấp dẫn bạn tình và điều hòa nhiệt chứ không chia đơn giản theo ngày hay đêm.
Muốn xác định chính xác một loài, nên kết hợp nhiều đặc điểm và nơi quan sát thay vì chỉ dựa vào một mẹo dân gian.
Bướm và bướm đêm có chung nguồn gốc không?
Cả hai là những nhánh trong bộ Lepidoptera và cùng có cánh phủ vảy nhỏ. Cách gọi “bướm ngày” và “bướm đêm” tiện trong đời sống nhưng không tách thành hai nhóm tiến hóa hoàn toàn đối lập.
Đó là lý do nhiều ngoại lệ tồn tại: có bướm đêm bay ban ngày, có loài thân mảnh và màu rực, còn một số bướm ngày lại hoạt động lúc chạng vạng.
Nhộng bướm và kén bướm đêm có giống nhau không?
Cả bướm ngày và bướm đêm đều trải qua giai đoạn nhộng. Nhiều bướm đêm tạo kén tơ bao quanh nhộng, còn nhiều bướm ngày có nhộng trần bám vào giá thể. Đây cũng chỉ là xu hướng phổ biến, bởi một số nhóm có cách hóa nhộng khác.