Trả lời ngắn gọn: Chuột chũi không 'sợ Mặt Trời' theo nghĩa đơn giản. Nhiều loài đã thích nghi với đời sống trong đường hầm tối: mắt nhỏ, thị lực hạn chế nhưng các giác quan khác như xúc giác và khứu giác phát triển. Vì thế ánh sáng mạnh và môi trường trên mặt đất không phải điều kiện chúng hoạt động tốt nhất.
Mắt của chuột chũi có bị mất hoàn toàn không?
Không. Ở nhiều loài, mắt vẫn tồn tại và có thể phân biệt sáng – tối, nhưng kích thước nhỏ và khả năng tạo hình ảnh kém hơn động vật hoạt động trên mặt đất. Lông hoặc da có thể che một phần mắt ở một số loài.
Trong đường hầm, việc nhìn xa ít giá trị hơn việc cảm nhận rung động, chạm và mùi. Tiến hóa vì thế ưu tiên các hệ giác quan phù hợp với môi trường dưới đất.
Vì sao chúng ít xuất hiện trên mặt đất?
Trên mặt đất, chuột chũi dễ bị chim săn mồi và thú ăn thịt phát hiện. Ánh sáng mạnh, nhiệt độ và độ ẩm cũng khác hẳn đường hầm. Vì vậy phần lớn hoạt động tìm thức ăn và di chuyển diễn ra trong mạng lưới hang.
Đôi khi chuột chũi vẫn lên mặt đất, chẳng hạn khi tìm nơi mới hoặc do hang bị ngập. Việc xuất hiện ngoài sáng không có nghĩa ánh sáng lập tức gây hại cho chúng.
Thích nghi quan trọng nhất là gì?
Chi trước khỏe và bàn chân đào đất là đặc điểm nổi bật. Lông mềm có thể nằm theo nhiều hướng, giúp con vật tiến hoặc lùi trong đường hầm hẹp. Mõm và vùng mặt có nhiều thụ thể xúc giác hỗ trợ dò môi trường.
Vì vậy câu 'chuột chũi sợ ánh Mặt Trời' nên hiểu là chúng chuyên hóa cho môi trường tối dưới đất, không phải là sinh vật không thể tiếp xúc với ánh sáng.