Trả lời ngắn gọn: Tám hành tinh có tốc độ quỹ đạo trung bình khác nhau: hành tinh càng gần Mặt Trời thường chuyển động càng nhanh; Sao Thủy khoảng 47,4 km/s còn Sao Hải Vương khoảng 5,4 km/s.
Tốc độ quỹ đạo trung bình của các hành tinh
Các giá trị xấp xỉ thường dùng là: Sao Thủy 47,4 km/s; Sao Kim 35,0 km/s; Trái Đất 29,8 km/s; Sao Hỏa 24,1 km/s; Sao Mộc 13,1 km/s; Sao Thổ 9,7 km/s; Sao Thiên Vương 6,8 km/s; Sao Hải Vương 5,4 km/s.
Đây là tốc độ trung bình trên quỹ đạo, không phải tốc độ cố định ở mọi thời điểm. Do quỹ đạo là elip, hành tinh chuyển động nhanh hơn khi ở gần Mặt Trời và chậm hơn khi ở xa hơn.
Vì sao hành tinh gần Mặt Trời chạy nhanh hơn?
Lực hấp dẫn của Mặt Trời mạnh hơn ở khoảng cách nhỏ. Để duy trì quỹ đạo, các hành tinh gần Mặt Trời có vận tốc quỹ đạo lớn hơn.
Trái Đất đi quanh Mặt Trời với tốc độ trung bình gần 30 km/s, tức hơn 100000 km/h, nhưng ta không cảm thấy vì cả Trái Đất và mọi vật trên bề mặt cùng chuyển động.
Vì sao bây giờ nói 8 hành tinh?
Theo phân loại hiện đại, Hệ Mặt Trời có tám hành tinh. Pluto được xếp vào nhóm hành tinh lùn, nên các bảng cũ nói “9 hành tinh lớn” không còn phù hợp.
Khi so sánh tốc độ, cần nói rõ đang dùng tốc độ trung bình quỹ đạo quanh Mặt Trời, không nhầm với tốc độ tự quay quanh trục.
Tốc độ thay đổi trên quỹ đạo elip
Theo định luật Kepler, hành tinh quét những diện tích bằng nhau trong những khoảng thời gian bằng nhau, vì vậy vận tốc lớn hơn gần cận nhật và nhỏ hơn gần viễn nhật. Chênh lệch rõ nhất ở những quỹ đạo có độ lệch tâm lớn hơn.
Các số trong bảng tốc độ trung bình rất hữu ích để so sánh nhưng không nên dùng như vận tốc tức thời nếu bài toán yêu cầu giá trị tại một vị trí cụ thể trên quỹ đạo.
Đọc thêm trong cùng chủ đề: Mặt Trời có chuyển động không?.