Trả lời ngắn gọn: Nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng đi giữa Trái Đất và Mặt Trời, che một phần hoặc toàn bộ đĩa Mặt Trời đối với người quan sát ở một vùng nhất định trên Trái Đất.
Nhật thực toàn phần, một phần và hình khuyên
Nếu Mặt Trăng che kín đĩa Mặt Trời tại vị trí người quan sát, đó là nhật thực toàn phần. Khi chỉ che một phần gọi là nhật thực một phần.
Nhật thực hình khuyên xảy ra khi kích thước biểu kiến của Mặt Trăng nhỏ hơn Mặt Trời, để lại một vành sáng bao quanh.
Quan sát nhật thực phải bảo vệ mắt
Không được nhìn trực tiếp Mặt Trời bằng mắt thường, kính râm thông thường, phim ảnh hoặc kính tự chế. Cần dùng kính quan sát nhật thực đạt tiêu chuẩn hoặc phương pháp chiếu ảnh gián tiếp.
Chỉ trong giai đoạn toàn phần thực sự của nhật thực toàn phần, tại vùng quan sát toàn phần, mới có khoảng thời gian ngắn đĩa Mặt Trời bị che kín.
Nhật thực chỉ xảy ra khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời
Quỹ đạo Mặt Trăng nghiêng so với mặt phẳng quỹ đạo Trái Đất nên không phải kỳ trăng mới nào cũng có nhật thực. Tùy vị trí và sự thẳng hàng, có thể quan sát nhật thực toàn phần, một phần hoặc hình khuyên.
Trừ giai đoạn toàn phần rất ngắn của nhật thực toàn phần, không nhìn trực tiếp Mặt Trời bằng mắt thường, kính râm, camera hay ống nhòm không có bộ lọc chuyên dụng.
Điểm cần hiểu đúng
Nhật thực chỉ quan sát được trên một vùng giới hạn của Trái Đất vì vùng bóng của Mặt Trăng chỉ quét qua một phần bề mặt.
Đọc thêm: Vì sao phát sinh nhật thực và nguyệt thực?.