Trả lời ngắn gọn: Toán học không có một giải Nobel chính thức; các giải quốc tế nổi bật gồm Huy chương Fields, Giải Abel và nhiều giải chuyên ngành, mỗi giải có tiêu chí và chu kỳ trao khác nhau.
Huy chương Fields
Huy chương Fields do Liên đoàn Toán học Quốc tế trao tại Đại hội Toán học Quốc tế, thường bốn năm một lần. Giải ghi nhận thành tựu toán học xuất sắc và có điều kiện tuổi đối với người nhận.
Fields Medal thường được nhắc đến rất nhiều nhưng không nên gọi đơn giản là “Nobel toán học”, vì lịch sử, cơ chế trao và tiêu chí khác Nobel.
Giải Abel và các giải khác
Giải Abel do Na Uy thành lập, được trao hằng năm và không áp dụng giới hạn tuổi giống Fields Medal. Giải ghi nhận những đóng góp toán học có tầm quan trọng đặc biệt.
Ngoài ra còn có Gauss Prize, Abacus Medal và nhiều giải chuyên ngành của các hội toán học.
Vì sao Nobel không có toán học?
Các lĩnh vực giải Nobel ban đầu được Alfred Nobel nêu trong di chúc và không có toán học.
Những câu chuyện phổ biến cho rằng ông bỏ toán học vì mâu thuẫn tình cảm với một nhà toán học không có bằng chứng lịch sử đáng tin cậy.
Mỗi giải có mục tiêu khác nhau
Giải thưởng không phải bảng xếp hạng tuyệt đối giữa các nhà toán học. Một công trình có thể rất sâu nhưng thuộc lĩnh vực ít phù hợp với tiêu chí của một giải cụ thể; thời điểm, độ tuổi và loại đóng góp cũng ảnh hưởng điều kiện xét.
Vì vậy khi đọc tin “giải toán lớn nhất”, nên xem tên giải, tổ chức trao và tiêu chí chính thức thay vì mặc định mọi giải có cùng ý nghĩa.