Trả lời ngắn gọn: Không. Một kết quả sàng lọc hoặc xét nghiệm ban đầu “dương tính” không phải lúc nào cũng đồng nghĩa đã mắc ung thư. Xét nghiệm có thể cho kết quả dương tính giả, và nhiều xét nghiệm chỉ phát hiện dấu hiệu bất thường cần được kiểm tra thêm.
Sàng lọc khác chẩn đoán
Sàng lọc được thực hiện ở người chưa có chẩn đoán nhằm phát hiện sớm nguy cơ hoặc dấu hiệu nghi ngờ. Khi kết quả bất thường, bác sĩ có thể chỉ định chụp chiếu, xét nghiệm khác hoặc sinh thiết tùy loại ung thư.
Dương tính giả là gì?
Dương tính giả nghĩa là xét nghiệm cho thấy có dấu hiệu bệnh nhưng sau đánh giá thêm người đó không mắc bệnh. Hiện tượng này tồn tại ở mọi chương trình sàng lọc với tỷ lệ khác nhau, vì không có xét nghiệm nào hoàn hảo.
Âm tính cũng không bảo đảm 100%
Xét nghiệm có thể bỏ sót bệnh và tạo âm tính giả. Vì vậy người có triệu chứng đáng lo vẫn cần được đánh giá ngay cả khi một xét nghiệm sàng lọc trước đó bình thường.
Nên làm gì khi nhận kết quả dương tính?
Không tự kết luận mình bị ung thư và cũng không bỏ qua kết quả. Hãy làm theo kế hoạch kiểm tra tiếp theo của cơ sở y tế. Chẩn đoán cuối cùng phụ thuộc loại ung thư và thường cần kết hợp nhiều thông tin; với nhiều khối u, mô bệnh học có vai trò quan trọng.
Ý nghĩa của một kết quả dương tính phụ thuộc nguy cơ nền: Cùng một xét nghiệm có độ nhạy và độ đặc hiệu như nhau nhưng giá trị dự đoán dương có thể khác giữa nhóm nguy cơ cao và dân số nguy cơ thấp. Vì vậy bác sĩ không đọc kết quả tách rời tuổi, tiền sử, triệu chứng và chương trình sàng lọc. Bước xác nhận tiếp theo mới quyết định có thật sự có ung thư hay một tổn thương tiền ung thư hay không. Xem thêm các nội dung cùng chủ đề tại Sức khỏe.