Trả lời ngắn gọn: Béo phì là tình trạng tích lũy mỡ cơ thể quá mức làm tăng nguy cơ sức khỏe. Đây là vấn đề phức tạp chịu ảnh hưởng của di truyền, môi trường, giấc ngủ, thuốc, bệnh lý, khả năng tiếp cận thực phẩm, hoạt động thể lực và cân bằng năng lượng – không chỉ đơn giản do “ăn nhiều và lười vận động”.
Đánh giá béo phì như thế nào?
Ở người lớn, BMI thường được dùng như công cụ sàng lọc nhưng không đo trực tiếp lượng mỡ. Ở trẻ em, BMI phải được diễn giải theo tuổi và giới tính trên biểu đồ tăng trưởng. Bác sĩ còn xem huyết áp, vòng eo, xét nghiệm và bệnh đi kèm khi cần.
Vì sao béo phì làm tăng nguy cơ bệnh?
Mỡ thừa, đặc biệt quanh nội tạng, liên quan thay đổi chuyển hóa và viêm. Béo phì làm tăng nguy cơ đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch, ngưng thở khi ngủ, gan nhiễm mỡ và một số bệnh khác, nhưng không thể nhìn ngoại hình để biết chính xác sức khỏe của một người.
Trẻ em cần cách tiếp cận không kỳ thị
Không nên gọi trẻ “béo, lười” hoặc ép nhịn ăn. Gia đình nên tập trung vào bữa ăn cân đối, vận động phù hợp, ngủ đủ và môi trường hỗ trợ cả nhà. Mục tiêu ở trẻ còn phụ thuộc tốc độ tăng trưởng và cần tránh chế độ giảm cân cực đoan.
Điều trị có thể cần nhiều biện pháp
Thay đổi lối sống là nền tảng nhưng một số người cần hỗ trợ chuyên môn, thuốc hoặc phẫu thuật chuyển hóa theo chỉ định. Béo phì là vấn đề sức khỏe có thể điều trị, không phải thước đo đạo đức hay ý chí.