Trả lời ngắn gọn: Khi sợ một điều, não thường ưu tiên chú ý đến tín hiệu liên quan nguy cơ, nên ta có cảm giác điều đó xuất hiện nhiều hơn. Đây là thay đổi trong chú ý và trí nhớ, không phải bằng chứng rằng suy nghĩ sợ hãi “thu hút” tai nạn hoặc khiến sự kiện bên ngoài xảy ra.
Nỗi sợ làm bộ lọc chú ý thay đổi
Hệ thống phát hiện nguy cơ giúp con người phản ứng nhanh, nhưng nó cũng khiến các dấu hiệu phù hợp với điều đang lo trở nên nổi bật. Sau khi xem một tin về tai nạn, chẳng hạn, ta có thể chú ý tới nhiều vụ tương tự hơn dù tần suất thực tế không tăng.
Trí nhớ dễ giữ lại các lần “trùng hợp”
Con người thường nhớ mạnh lần dự đoán đáng sợ trùng với một sự kiện và quên nhiều lần đã lo nhưng không có gì xảy ra. Hiệu ứng này có thể làm một niềm tin ngày càng có vẻ đúng nếu không chủ động kiểm tra cả các trường hợp ngược lại.
Hành vi né tránh có thể duy trì nỗi sợ
Né tránh tạo cảm giác nhẹ nhõm ngay lập tức, nhưng nếu lặp lại thường xuyên ta ít có cơ hội học rằng tình huống có thể an toàn. Việc liên tục tìm kiếm lời trấn an cũng có thể khiến chủ đề đáng sợ chiếm thêm sự chú ý.
Đánh giá rủi ro bằng dữ liệu thay vì cảm giác nổi bật
Muốn biết một nguy cơ có đáng lo, nên xem xác suất, mức phơi nhiễm và hoàn cảnh thực tế. Nếu lo âu kéo dài làm mất ngủ, cản trở công việc hoặc sinh hoạt, trao đổi với chuyên gia sức khỏe tâm thần có thể hữu ích hơn việc tiếp tục tìm dấu hiệu xác nhận nỗi sợ.