Trả lời ngắn gọn: Không có bằng chứng khoa học đáng tin cậy rằng cơ thể người có thể tự phát cháy mà không cần nguồn lửa bên ngoài. Những vụ được gọi là “spontaneous human combustion” có thể được giải thích bằng cháy chậm, nguồn mồi lửa và hiệu ứng bấc, trong đó quần áo thấm mỡ cơ thể rồi duy trì cháy tại chỗ.
Vì sao có trường hợp cơ thể cháy nặng nhưng căn phòng ít hư hại?
Một đám cháy không nhất thiết phải có ngọn lửa lớn bao trùm cả phòng. Nếu quần áo bắt lửa từ thuốc lá, lò sưởi hoặc nguồn nhỏ khác và chất béo cơ thể nóng chảy thấm vào vật liệu xốp, hệ thống này có thể cháy âm ỉ trong thời gian dài giống một ngọn nến. Nhiệt tập trung quanh cơ thể khiến mô bị phá hủy mạnh trong khi các vật ở xa hơn chỉ bị ám khói hoặc ít hư hại.
Hiệu ứng bấc đã được nghiên cứu thực nghiệm
Các nghiên cứu pháp y đã thử nghiệm trên mô động vật và cho thấy mỡ cơ thể có thể duy trì quá trình cháy khi được hút vào lớp vật liệu đóng vai trò như bấc. Điều này không có nghĩa mọi vụ cháy thi thể đều giống nhau, nhưng nó cung cấp một cơ chế vật lý có thể kiểm tra được mà không cần giả thuyết cơ thể tự sinh nhiệt tới mức bốc cháy.
Vì sao câu chuyện “tự cháy” vẫn hấp dẫn?
Các vụ việc hiếm, hiện trường bất thường và việc thiếu thông tin ban đầu dễ tạo cảm giác bí ẩn. Một số sách báo cũ còn nhấn mạnh chi tiết kỳ lạ nhưng bỏ qua nguồn lửa, tình trạng nạn nhân, vật liệu xung quanh hoặc kết luận điều tra pháp y.
Cách trình bày thận trọng
Nên dùng cụm “vụ cháy thi thể từng được gán cho hiện tượng tự cháy” thay vì khẳng định cơ thể tự cháy là hiện tượng đã được chứng minh. Trong khoa học pháp y, cần ưu tiên cơ chế cháy, nguồn mồi và bằng chứng tại hiện trường.
Đọc thêm: Hiện tượng người tự bốc hỏa có thật không? Khoa học giải thích thế nào?.