Trả lời ngắn gọn: Khi bẻ ngó sen, ta thường thấy những sợi mảnh kéo dài giữa hai đoạn. Chúng hình thành từ các cấu trúc dẫn trong mô thực vật, đặc biệt những thành phần có vách gia cường theo dạng xoắn có thể bị kéo giãn thành sợi thay vì đứt ngay.
Bên trong ngó sen không phải khối đặc
Ngó sen và thân rễ sen có nhiều khoang khí cùng các bó mạch chạy dọc. Bó mạch vận chuyển nước, chất khoáng và sản phẩm quang hợp giữa các phần của cây. Trong đó có những tế bào dẫn với vách được gia cường để không xẹp khi vận chuyển nước.
Một số phần gia cường có cấu trúc xoắn hoặc dạng vòng. Khi mô mềm bị bẻ, các cấu trúc này có thể bung và kéo dài như lò xo nhỏ.
Vì sao dân gian gọi là 'tơ sen'?
Các sợi rất mảnh, sáng và dai nên nhìn giống tơ. Chúng không phải sợi tơ do cây tiết ra như tằm tạo tơ, mà là phần của mô thực vật đã bị kéo giãn.
Hiện tượng dễ thấy hơn khi ngó sen còn tươi vì mô có nhiều nước và chưa bị khô cứng. Khi nấu chín hoặc để lâu, cấu trúc mô thay đổi nên các sợi có thể kém rõ.
Thành ngữ 'ngó đứt tơ vương' bắt nguồn từ đâu?
Hình ảnh ngó sen đã bẻ đôi nhưng vẫn còn những sợi nối giữa hai phần được dùng để ví mối liên hệ tình cảm chưa dứt hẳn. Từ một quan sát thực vật, nó trở thành hình ảnh quen thuộc trong ngôn ngữ.
Về mặt khoa học, điểm thú vị nằm ở cấu tạo bó mạch và vách tế bào của sen; về mặt văn hóa, chính hiện tượng kéo sợi đó tạo nên cách nói giàu hình ảnh.