Trả lời ngắn gọn: Dưa tích lũy đường nhờ quang hợp và vận chuyển carbohydrate vào quả. Những đợt mưa kéo dài thường làm ánh sáng giảm, đất quá ẩm và quả nhận nhiều nước hơn, nên nồng độ chất hòa tan có thể thấp và vị ngọt nhạt hơn so với điều kiện nắng phù hợp.
Ít nắng làm giảm nguồn đường
Lá dùng ánh sáng để quang hợp tạo carbohydrate. Khi trời nhiều mây liên tục, lượng bức xạ tới lá giảm, tốc độ tạo chất hữu cơ có thể thấp hơn. Nếu đúng giai đoạn quả đang lớn và tích lũy đường, ảnh hưởng tới vị càng dễ nhận thấy.
Không phải một trận mưa ngắn đã làm dưa nhạt ngay. Vấn đề thường rõ hơn khi mưa, mây và độ ẩm cao kéo dài.
Nước nhiều có thể làm chất hòa tan bị pha loãng
Rễ hút nhiều nước khi đất ẩm, quả cũng tăng kích thước. Nếu lượng nước tăng nhanh hơn lượng đường tích lũy, nồng độ đường trên một đơn vị dịch quả giảm và người ăn cảm thấy ít ngọt.
Đất úng còn làm rễ thiếu oxy, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và làm cây dễ bệnh, từ đó gián tiếp ảnh hưởng chất lượng quả.
Độ ngọt còn phụ thuộc nhiều yếu tố
Giống dưa, độ chín khi hái, số quả trên cây, dinh dưỡng và nhiệt độ đều quan trọng. Một giống có tiềm năng đường cao vẫn có thể nhạt nếu thu hoạch quá sớm.
Trong canh tác, mục tiêu không phải làm cây thiếu nước để tăng ngọt mà là duy trì độ ẩm hợp lý, thoát nước tốt và đủ ánh sáng trong giai đoạn quả phát triển.
Ở quy mô vườn nhỏ, phủ gốc và làm rãnh thoát nước giúp độ ẩm đất ổn định hơn, hạn chế tình trạng rễ lúc quá khô lúc lại bị ngập sau mưa lớn.