Trả lời ngắn gọn: Với cây có vòng sinh trưởng rõ, người ta thường ước tính tuổi bằng cách đếm vòng gỗ. Tuy nhiên vòng sinh trưởng không phải lúc nào cũng tương ứng chính xác một năm ở mọi loài và mọi khí hậu.
Vòng sinh trưởng hình thành như thế nào?
Ở nhiều cây gỗ vùng có mùa rõ rệt, tốc độ và cấu trúc gỗ tạo ra trong mùa sinh trưởng thay đổi theo thời gian. Sự khác nhau giữa phần gỗ hình thành sớm và muộn tạo nên ranh giới vòng có thể quan sát trên mặt cắt thân.
Một chu kỳ sinh trưởng thường tạo một vòng rõ, vì vậy mặt cắt của cây đã chặt có thể dùng để ước tính tuổi.
Cây đang sống thì đo bằng cách nào?
Không cần chặt cây chỉ để xác định tuổi. Trong nghiên cứu lâm nghiệp, người có chuyên môn có thể dùng khoan tăng trưởng lấy một lõi gỗ nhỏ từ thân cây rồi đếm vòng trên lõi. Vị trí lấy mẫu, độ cao và phần lõi có tới tâm hay không đều ảnh hưởng kết quả.
Với cây trồng đô thị hoặc cây có hồ sơ, năm trồng và dữ liệu quản lý thường là nguồn đáng tin cậy hơn việc suy đoán bằng kích thước thân.
Vì sao số vòng có thể không bằng đúng số tuổi?
Khô hạn, sâu bệnh, tổn thương hoặc một đợt sinh trưởng bất thường có thể làm vòng rất hẹp, khó thấy hoặc tạo ranh giới giống vòng phụ. Một số cây nhiệt đới không tạo vòng năm rõ.
Vì vậy nên nói “ước tính tuổi” thay vì khẳng định tuyệt đối chỉ từ số vòng quan sát được.