Trả lời ngắn gọn: Nốt ruồi thường hình thành khi các tế bào tạo sắc tố melanocyte tập trung thành cụm thay vì phân bố đều trong da. Phần lớn nốt ruồi lành tính và xuất hiện trong tuổi thơ hoặc tuổi trẻ.
Nốt ruồi được tạo bởi tế bào sắc tố
Melanocyte tạo melanin, sắc tố góp phần quyết định màu da. Ở nốt ruồi, các tế bào này tập trung thành một tổn thương nhỏ có thể phẳng hoặc nhô, màu nâu, đen, hồng hoặc gần màu da tùy loại và cơ địa.
Gene và tác động của tia tử ngoại đều có thể ảnh hưởng số lượng và đặc điểm nốt ruồi. Một số nốt có từ khi sinh, nhiều nốt khác xuất hiện dần trong hai thập niên đầu của cuộc đời.
Nốt ruồi có thể thay đổi theo thời gian
Một số nốt sẫm hơn trong tuổi dậy thì hoặc thai kỳ do thay đổi hormone, rồi có thể nhạt dần khi lớn tuổi. Không phải mọi biến đổi đều là ung thư, nhưng thay đổi mới và rõ rệt cần được chú ý.
Chà xát không phải nguyên nhân biến một nốt ruồi lành thành ung thư, nhưng cọ xát có thể làm nốt lồi bị kích thích hoặc chảy máu.
Dấu hiệu nào nên được kiểm tra?
Một cách ghi nhớ thường dùng là ABCDE: bất đối xứng, bờ không đều, màu không đồng nhất, đường kính lớn hoặc tăng dần, và đặc biệt là tiến triển thay đổi theo thời gian. Nốt mới xuất hiện ở người trưởng thành, ngứa kéo dài, loét hoặc chảy máu không rõ nguyên nhân cũng nên được khám.
Không nên tự đốt, cắt hoặc dùng hóa chất tẩy nốt ruồi tại nhà. Nếu cần loại bỏ vì thẩm mỹ hoặc chẩn đoán, bác sĩ có thể đánh giá trước và chọn phương pháp phù hợp.