Trả lời ngắn gọn: Không có một con số chính xác áp dụng cho mọi người. Ước tính phổ biến cho người trưởng thành vào khoảng hàng chục nghìn đến gần 100.000 km nếu tính cả mạng mao mạch rất nhỏ, nhưng con số phụ thuộc cơ thể và phương pháp ước tính.
Vì sao tổng chiều dài lại lớn đến vậy?
Hệ tuần hoàn không chỉ gồm các động mạch và tĩnh mạch lớn dễ nhìn thấy. Từ các mạch lớn, mạng lưới phân nhánh liên tục thành tiểu động mạch, mao mạch rồi hợp lại thành tiểu tĩnh mạch. Mao mạch có đường kính rất nhỏ nhưng số lượng cực lớn, tạo mạng tiếp cận gần như mọi mô sống.
Khi cộng chiều dài của vô số đoạn mạch cực nhỏ, tổng số có thể đạt hàng chục nghìn kilômét. Phần lớn chiều dài ước tính đến từ vi tuần hoàn chứ không phải các mạch lớn quanh tim.
Con số ‘100.000 km’ có phải đo trực tiếp không?
Không thể lấy từng mạch máu của một người sống ra rồi nối thành một sợi để đo. Các con số thường được suy ra từ mô hình giải phẫu, mật độ mao mạch trong các mô và kích thước cơ thể. Vì mật độ mạch khác nhau giữa cơ, da, phổi, não và các cơ quan, kết quả phụ thuộc giả định của mô hình.
Trẻ em, người nhỏ con và người trưởng thành lớn con không thể có cùng một tổng chiều dài. Mạng mạch cũng thay đổi theo phát triển, luyện tập, bệnh tật và cấu trúc mô.
Điều quan trọng hơn chiều dài là chức năng
Động mạch đưa máu từ tim đi, mao mạch là nơi trao đổi oxy, chất dinh dưỡng và sản phẩm chuyển hóa, còn tĩnh mạch đưa máu trở lại tim. Mạng lưới phân nhánh dày đặc giúp quãng đường khuếch tán từ máu tới tế bào đủ ngắn.
Vì vậy con số tổng chiều dài nên được hiểu như một cách hình dung mức độ rộng lớn của hệ tuần hoàn, không phải một hằng số giải phẫu chính xác đến từng kilômét cho mọi người.