Trả lời ngắn gọn: Lưỡi nhận biết vị nhờ các tế bào cảm giác vị giác nằm trong các nụ vị giác. Những tế bào này phản ứng với các chất hòa tan trong thức ăn và gửi tín hiệu thần kinh lên não. Các vùng của lưỡi không bị chia cứng thành “vùng ngọt”, “vùng mặn”, “vùng chua” và “vùng đắng” như sơ đồ vị giác cũ.
Các vị cơ bản được nhận biết như thế nào?
Con người thường phân biệt các vị cơ bản như ngọt, chua, mặn, đắng và umami. Mỗi nhóm tế bào cảm giác sử dụng các thụ thể hoặc kênh ion phù hợp để đáp ứng với phân tử trong thức ăn. Nhiều loại tế bào vị giác phân bố trên lưỡi và một số vùng khác trong khoang miệng, vì vậy phần lớn vùng lưỡi có thể cảm nhận nhiều vị khác nhau.
Hương vị không chỉ đến từ lưỡi
Khi ăn, não kết hợp tín hiệu vị giác với mùi từ khứu giác, nhiệt độ, độ cay, kết cấu và cảm giác trong miệng. Đây là lý do khi nghẹt mũi, thức ăn thường có cảm giác “nhạt vị” dù lưỡi vẫn nhận được ngọt, mặn hoặc chua.
Tuổi tác có thể làm cảm nhận vị thay đổi
Khả năng nếm có thể thay đổi theo tuổi, thuốc đang dùng, hút thuốc, bệnh răng miệng, nhiễm trùng và nhiều yếu tố khác. Tuy nhiên không chính xác khi nói nụ vị giác “gần như mất hết” khi về già.
Khi mất vị giác nên nghĩ tới cả khứu giác
Mất hoàn toàn vị giác thật sự khá hiếm. Nhiều người tưởng mình mất vị nhưng nguyên nhân chính lại là giảm khứu giác. Nếu thay đổi vị hoặc mùi kéo dài, nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ bổ sung thực phẩm hay vitamin theo kinh nghiệm.