Trả lời ngắn gọn: Bóng đè là trạng thái một người đã có ý thức khi bắt đầu ngủ hoặc vừa tỉnh dậy nhưng tạm thời không thể cử động hay nói. Hiện tượng này liên quan việc tình trạng giảm trương lực cơ của giấc ngủ REM kéo dài sang lúc ý thức đã tỉnh.
Vì sao có cảm giác bị đè hoặc thấy hình ảnh đáng sợ?
Trong giấc ngủ REM, não hoạt động mạnh và cơ xương bị ức chế để cơ thể không thực hiện phần lớn hành động trong mơ. Nếu ý thức tỉnh trước khi sự ức chế cơ chấm dứt hoàn toàn, người đó có thể cảm thấy tỉnh nhưng không cử động được.
Một số người đồng thời có ảo giác nghe, nhìn hoặc cảm giác có người trong phòng. Những trải nghiệm này có thể rất thật nhưng không phải bằng chứng về một tác nhân siêu nhiên.
Có thể giảm bóng đè bằng cách nào?
Ngủ thiếu, lịch ngủ thất thường và căng thẳng có liên quan đến bóng đè ở một số người. Duy trì giờ ngủ đều và ngủ đủ có thể giúp giảm tần suất.
Nếu bóng đè lặp lại nhiều, gây sợ hãi, buồn ngủ ban ngày rõ hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường khác của giấc ngủ, nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên khoa giấc ngủ.
Bóng đè khác ác mộng như thế nào?
Trong ác mộng thông thường, người ngủ có nội dung mơ đáng sợ nhưng khi tỉnh thường có thể cử động ngay. Với bóng đè, điểm nổi bật là ý thức đã trở lại trong khi cơ thể vẫn tạm thời ở trạng thái mất trương lực của REM.
Vì hiện tượng thường chỉ kéo dài từ vài giây đến vài phút, tập trung vào nhịp thở và nhớ rằng cơ thể sẽ cử động lại có thể giúp giảm hoảng sợ. Người ở bên cạnh có thể gọi nhẹ hoặc chạm nếu biết người đó hay gặp bóng đè.