Trả lời ngắn gọn: Một số thuốc có thể ảnh hưởng hấp thu, chuyển hóa, cảm giác ngon miệng hoặc nhu cầu dinh dưỡng, nhưng mức độ phụ thuộc thuốc, liều, thời gian dùng và tình trạng người bệnh.
Cơ chế có thể xảy ra
Thuốc có thể gây buồn nôn, khô miệng, thay đổi vị giác hoặc tiêu chảy; một số thuốc gắn với khoáng chất, thay đổi độ axit dạ dày hoặc ảnh hưởng chuyển hóa vitamin. Ngược lại, thức ăn và chất bổ sung cũng có thể làm thay đổi hấp thu thuốc.
Danh sách thuốc cũ dễ gây hiểu nhầm
Một số tên thuốc trong tài liệu cũ hiện ít dùng hoặc đã bị thay thế. Không nên suy rằng ai dùng kháng sinh hay thuốc tiểu đường cũng cần cùng một loại vitamin.
Cách xử lý
Nếu dùng thuốc kéo dài, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về tương tác và xét nghiệm cần theo dõi; không tự bổ sung liều cao.
Nguyên tắc an toàn khi liên quan thuốc
Đối với “Vì sao thuốc có thể ảnh hưởng xấu đến dinh dưỡng?”, lợi ích và tác dụng phụ phải xét theo đúng hoạt chất, liều, tuổi, bệnh nền và thuốc dùng kèm. Không tự tăng liều, đổi đường dùng hoặc dùng thuốc kê đơn của người khác vì cùng một tên triệu chứng không đồng nghĩa cùng cách điều trị.
Nếu tình huống trong “Vì sao thuốc có thể ảnh hưởng xấu đến dinh dưỡng?” kèm khó thở, phù mặt, lơ mơ, co giật hoặc phản ứng nghiêm trọng sau thuốc/chất lạ, cần ưu tiên hỗ trợ y tế khẩn cấp. Các dấu hiệu này không phù hợp với việc tiếp tục theo dõi tại nhà chỉ để chờ thuốc “hết tác dụng”.
Ảnh hưởng dinh dưỡng cần xem theo từng thuốc: Có thuốc làm giảm cảm giác thèm ăn, gây buồn nôn, thay đổi hấp thu ở ruột hoặc ảnh hưởng chuyển hóa một vitamin hay khoáng chất cụ thể. Điều này không có nghĩa mọi người dùng thuốc đều phải uống thêm vitamin. Nếu điều trị kéo dài, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về tương tác với thức ăn và chỉ xét nghiệm/bổ sung khi thật sự có nguy cơ thiếu.