Trả lời ngắn gọn: Người sống ở nông thôn hoặc miền núi vẫn có thể bị cận thị vì cận thị không chỉ do đọc sách hay xem màn hình. Di truyền, quá trình phát triển của nhãn cầu, thời gian nhìn gần và mức tiếp xúc ánh sáng ngoài trời đều có thể ảnh hưởng nguy cơ.
Cận thị xảy ra khi nào?
Ở mắt cận thị, ánh sáng từ vật ở xa thường hội tụ phía trước võng mạc thay vì đúng trên võng mạc. Nguyên nhân phổ biến là nhãn cầu phát triển dài hơn theo chiều trước – sau. Vì thế người cận nhìn xa mờ hơn, còn vật ở gần có thể rõ hơn tùy mức độ cận.
Di truyền có vai trò nhưng không quyết định tất cả
Trẻ có cha hoặc mẹ cận thị thường có nguy cơ cao hơn, cho thấy yếu tố di truyền quan trọng. Tuy nhiên gene không giải thích toàn bộ sự gia tăng cận thị trong nhiều cộng đồng. Môi trường sống và thói quen thị giác cũng có vai trò.
Nhìn gần và thời gian ngoài trời đều đáng chú ý
Học tập, đọc sách và dùng thiết bị ở cự ly gần trong thời gian dài có liên quan với nguy cơ cận thị ở trẻ, nhưng không phải cứ đọc sách là chắc chắn bị cận. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ dành nhiều thời gian ngoài trời có nguy cơ xuất hiện cận thị thấp hơn. Vì vậy một trẻ ở miền núi vẫn có thể cận nếu có cơ địa và các yếu tố nguy cơ phù hợp.
Không nên dùng “chủng tộc” để giải thích đơn giản
Tỷ lệ cận thị khác nhau giữa các quần thể do sự kết hợp của tổ tiên di truyền, giáo dục, đô thị hóa, thói quen nhìn gần và thời gian ngoài trời. Không nên biến sự khác biệt thống kê thành kết luận cứng rằng một “chủng người” chắc chắn dễ hoặc khó cận.
Khi nào cần khám mắt?
Trẻ nheo mắt nhìn bảng, ngồi sát màn hình, hay than mỏi mắt hoặc thị lực xa giảm nên được đo thị lực. Kính đúng độ và các biện pháp kiểm soát tiến triển nếu cần phải dựa trên khám chuyên môn.
Đọc thêm: Tập mắt có giúp phòng cận thị không?.