Trả lời ngắn gọn: Kháng sinh chỉ có tác dụng với những nhiễm trùng do vi khuẩn nhạy cảm; chúng không điều trị cảm lạnh, cúm và nhiều bệnh do virus. Dùng khi không cần thiết làm tăng nguy cơ tác dụng phụ và thúc đẩy vi khuẩn kháng thuốc.
Kháng thuốc là gì?
Kháng kháng sinh xảy ra khi vi khuẩn thay đổi theo cách giúp chúng sống sót trước thuốc vốn có thể tiêu diệt hoặc ức chế chúng. Không phải cơ thể người “nhờn thuốc”; chính vi khuẩn mang đặc tính kháng thuốc được chọn lọc và lan truyền.
Khi vi khuẩn kháng nhiều thuốc, nhiễm trùng có thể khó điều trị hơn, cần thuốc khác, thời gian điều trị dài hơn hoặc chăm sóc tại bệnh viện.
Những cách dùng kháng sinh không hợp lý
Tự mua kháng sinh cho cảm cúm, dùng thuốc thừa của người khác, dùng sai liều hoặc tự ngừng/đổi phác đồ không theo hướng dẫn đều có thể gây hại. Việc một bệnh lần trước được kê kháng sinh không có nghĩa lần sau có triệu chứng giống nhau cũng cần cùng thuốc.
Kháng sinh cũng có thể gây tiêu chảy, dị ứng và các tác dụng không mong muốn khác.
Dùng kháng sinh thế nào?
Chỉ dùng khi được nhân viên y tế chỉ định hoặc hướng dẫn phù hợp, theo đúng liều và thời gian đã được kê. Không yêu cầu kháng sinh khi bác sĩ xác định bệnh có khả năng do virus. Nếu có phản ứng bất thường hoặc không cải thiện như dự kiến, nên liên hệ cơ sở y tế thay vì tự tăng liều hay đổi thuốc.
Lạm dụng kháng sinh thúc đẩy kháng thuốc
Kháng sinh chỉ tác động lên vi khuẩn nhạy cảm và không điều trị virus như cảm lạnh thông thường. Dùng khi không cần, sai liều hoặc chia sẻ thuốc làm tăng nguy cơ tác dụng phụ và chọn lọc vi khuẩn kháng thuốc.
Nên dùng đúng thuốc, liều và thời gian theo hướng dẫn; không giữ kháng sinh thừa để tự dùng cho lần ốm sau.