Trả lời ngắn gọn: Trong hệ thống số, ý tưởng “công chứng máy tính” thường được hiểu là dùng một bên tin cậy và các kỹ thuật mật mã để chứng minh ai đã ký, dữ liệu có bị sửa hay không và giao dịch xảy ra vào thời điểm nào.
Khái niệm hiện đại gần nhất là gì?
Ngày nay người ta thường nói đến chữ ký điện tử, chữ ký số, chứng thư số, dấu thời gian điện tử và dịch vụ tin cậy số. Tùy pháp luật từng nước, “công chứng điện tử” theo nghĩa pháp lý có thể là một thủ tục riêng và không đồng nhất với việc chỉ gắn chữ ký số vào tệp.
Một hệ thống tin cậy số cần chứng minh điều gì?
- Danh tính: khóa/chứng thư được gắn với đúng cá nhân hoặc tổ chức.
- Tính toàn vẹn: tài liệu không bị thay đổi sau khi ký.
- Thời điểm: dấu thời gian hoặc nhật ký giúp chứng minh thời điểm giao dịch.
- Khả năng kiểm tra: bên nhận có thể xác minh chữ ký và chuỗi chứng thư.
Ví dụ dễ hiểu
Khi một hợp đồng PDF được ký số, phần mềm tạo giá trị mật mã dựa trên nội dung tệp và khóa ký. Nếu tệp bị sửa sau đó, phép kiểm tra có thể phát hiện chữ ký không còn khớp. Chứng thư số giúp bên nhận biết khóa ký thuộc về ai trong phạm vi hệ thống tin cậy.
Vì vậy, thuật ngữ “hệ thống công chứng máy tính” trong tài liệu cũ nên được hiểu theo bối cảnh lịch sử; hiện nay nên dùng các thuật ngữ cụ thể hơn như chữ ký số, xác thực, dấu thời gian và dịch vụ tin cậy.